Blog honetan gure txostena zatika aurkeztu dugu.

Laburpena:

 hurrengo PDFan agertzen da laburpena teknoskopia

Txostena:

hurrengo PDFan agertzen da PROIEKTU ZIENTIFIKOA Teknoskopia

Taldearen informazio eta dokumentazio iturria aurkeztutako bibliografiaz gain gai bakoitzeko aditueei egindako entrebistak izan da.

Egindako entrebistak:

• Nere Diazi, Athkletic-eko berregokitzailea eta Lauroko Heziketa fisikoko irakaslea. Gaia: lesioak

• Josean Lekueri Athlectic-ko mediakua. Gaia: elikadura lesioetan, gure proiektuaren balorazioa.
• Nanonogune ENRIQUE ZARATE, Fisikan doktorea eta nanoguneko harreman saiokoa.  Gaia: Nanoteknologia eta nanomaterialak.
• Astoren Proiektuko arduradunari MICHAEL GONIAT. GAIA: Zapatetan berriztatu.

http://www.terapia-fisica.com/ruptura-de-ligamentos-cruzados.html

http://www.cedimat.com/esp/ortopedia/servicios.htm

http://nanopatentsandinnovations.blogspot.com/2010/04/nanotechnology-enablesfirst-

synthetic.html

http://www.elcorreo.com/vizcaya/hemeroteca/index.php?edicion=vizcaya&edicion

=vizcaya&qAND=roturas+del+ligamento+cruzado&hits=40

http://jakinstein.com/2007/03/23/marruskadura-indarra/

http://es.wikibooks.org/wiki/F%C3%ADsica/Est%C3%A1tica/Rozamiento

http://www.zientzia.net/teknoskopioa/2004/nanoteknologia.html

http://www.zientzia.net/artikulua.asp?Artik_kod=14732

http://revista.consumer.es/web/eu/20041101/medioambiente/69337.php

https://zientziakdbh.wikispaces.com/NanoteknologiaD

http://www.youtube.com/watch?v=pDBV55qNW1U

http://www.youtube.com/watch?v=s5Or88qN3_U

http://www.youtube.com/watch?v=zZFzPG57oas

http://www.youtube.com/watch?v=oaf2LZHGwr4

http://www.youtube.com/watch?v=pDBV55qNW1U

http://www.youtube.com/watch?v=s5Or88qN3_U

http://www.youtube.com/watch?v=zZFzPG57oas

http://www.youtube.com/watch?v=oaf2LZHGwr4

http://widman.biz/boletines_informativos/56.pdf

FIRST LEGO LEAGE (FLL)
FLL-EUSKADI: 2010eko abenduaren 12 an talde lana saria jaso genuen eta sailkapena Estatuko finalerako.

FLL-ESPAINA: 2011ko martxoan talde la saria berriro irabazi genuen eta open europarrera joateko aukera.

FLL-EUROPA: Ekainaren 2tik 5-ra Europako txapelketan parte hartuko dugu.

ALex Bittner Autoantolaketa ("self assembly") taldearen liderren erantzunak.

1-Where and how is nanotechnology used today?
E.g. computer chip interconnects, < 100 nm wide copper-plated wires since 2009 (?)

2- Which are the best materials for nanotechnology?

For these examples, metals and semiconductors and oxides (solids).

Generally, all materials we already know. On this primitive level, rather solids.

More advanced level: Nearly everything inside a living cell, which is the highest level of nanotech that we know (proteins, DNA, RNA, sugars, lipids in water).

3- Is it possible to design new materials through nanotechnology? Which should be the characteristic of the material?

E.g. gold is very noble, so chemically not reactive. Very small nanopieces of gold are good catalysts, so they are chemically quite reactive. Here the characteristics should be catalysis. For the examples above, high electrical conductivity (copper), and fast switching of currents (silicon), and durable colour (paint). For the cell, nature designed all.

4- Related to their project, is it possible to design new materials for sport-shoes with the desired friction characteristics?

Surely yes. For most materials, one will find they are more micro than nano, and they may not be stable. My trekking shoe's rubber peeled off after ten years, without damage to the rubber. The friction was still OK. This material, rubber, has been developed and improved for >50 years. Nanomaterials might take some while, too. A recent trend in research is nanostructures (pillars) for adhesion. Maybe good for shoes, too, but short-lived (yet).

5- Is it true that nanomaterials could be dangerous for people or the environment?

Sure, asbestos is a natural nanomaterial that is very dangerous when inhaled. Its use is forbidden today.

An artificial material is Tobacco smoke. Spain has run a long-term experiment with millions of volunteers in bars, whose results we will see in the Onkologia.....One of the worst is probably Diesel exhaust (soot nanoparticles).
6- To what extent can change material's properties with size?

See the example with the gold. Another example is a metal such as iron. A powder that consists only of nanoballs of iron oxidises (gets rusty) so fast that it burns in air.

1-Lesio bat dagoenean belaunean, ikertu al da gatz mineralak eraginen bat baduten pertsona horrengan?

Nik dakidala ez. Bai egin dira ikerketak ebaluatzeko zer garrantzia duen gatz galerak edo gatz faltak giharretako lesioetan baina ez artikulazioetan. Esate baterako publikazio ugari dagoz erlazionatzen gemeloetako gainkargak gatz mineralen galerakaz.

2- Zeintzuk dira uzkurdura muskularran eragiten duten gatz mineralak?

Mineral garrantzitsu asko hartzen dabe parte giharretako kontrazkzioan. Alde batetik sodio eta potasioa “bomba Na-K” izeneko mekanismoan. Sistema honi esker gihar zuntza (fibra) exzitabilidade izeneko kualidadea dauka. Beste maila batean kaltzioa ere oso garrantzitsua da. Nerbio estimuloa gihar zuntzaren barne-barnera sartzen danean erretikulo sarkoplasmiko izeneko “biltegi”-tik kaltzioa kanporatu egiten dau eta honek proteína uzkurgarri bereziekin kontaktua eginez uzkurdura egiteko aukera emoten dau.

Beraz nik sodio-potasio eta kaltzioa azpimarratuko neukez besteen gainetik.

3- Zein da nerbio sistemaren bulkadaren eta lesioa muskularraren arteko harremana?

Harreman handia daukete nerbio estimuloak eta gihar lesioak. Normalean gihar baten uzkurketa (kontrakzioa) lortzeko nerbio siustemaren estimuloa behar da . Estimulo hau diuseinatu burmuine aldean diseñatzen da (buruan) eta gero bizkarmunietik (medulatik) bera garraiatzen da, bizkar nerbioetatik atera eta gihar zuntz guzti-guztietara iritsi behar dau uzkurketa lortzeko. Beraz uzkurketa horren ezaugarriak ere (sarritasuna, indarra, trebetasuna…) estimuloaren ezaugarrien arabera gertatzen da. Hori dala eta gihar lesioetan, askotan, mugimendu behartuak edo maximoak edo itxaroten ez ziren mekanismoetan gertatzen dira. Egoera horreetan nerbio sistemak , berak ere, ezin izan dau agindu zuzena diseinatu, garraiatu eta gauzatu eta horren ondorioz uzkurketa desegokia gertatu eta lesioa ematen da.

1. -Zeintzuk dira lotailu gurutzatuaren lesioen kausarik orokorrenak?

-Normalean agertzen dira faktore bi:

Alde batetik kirolariaren berezko faktoreak zuek azaldu duzuen modura, ba badauz gorputzak berez dituen ezaugarri batzuk, esate baterako, valgo bat izatea belaunaren ardatzean aldaketatxo bat izatea, horrek, arrisku faktore handia suposatzen du. Beste arrisku faktore bat izan ahal da, lotailu beraren osaketa edo konposizioa, gu hemen gauden guztiek lotailu gurutzatu bigunagoa ala gogorragoa izan deakegu, hare geihago nesketan esate baterako, hilerokoaren zikloaren zein fasetan daudenaren arabera, lotailua gogorragoa ala bigunagoa egon daiteke. Orduan bakarrik nahi dotzuet azaldu direla faktore batzuk berezkoak, bertan daudenak ezin direnak aldatu eta gero dauz kanpoko faktoreak, kanpoko faktoreen artean da kirolak berak ba planteatzen dituen beharrak, ba ez dakit salto handi batetik jausterakoan gertatzen diren indarrak, edo zuek azaldu duzuen moduan edozer kirol keinuan gertatzen bada desoreka bat, zuen ondokoa bultza egin dozulako, ba momentu horretan belaunari kasu horretan exigitzen zaio, ba erantzun bat emotea, ba ezbehar baten aurrean batzutan ezbeharraren eragina belaunaren kapazidadea baino handiagoa da eta apurtu egiten da; beraz laburrean esanda, faktore berezkoak eta kirolagaz lotuta dauden beste faktoreak.

2. -Eta lotailua bat apurtzen baduzu erreza da beste bat apurtzea?

-          Erreza ez, ze gaur egunean egiten diren zirugiak direla eta, ba bueno plastia bat jarri ezkero, normalean belauna gelditzen da oso establea eta oso ondo, baina arriskua badago.

3.  -Eta zeintzuk dira lotailu gurutzatua sendatzeko metodoak?

-          Bueno ba gaur egunean, metodorik argiena da zirugia, gaur egunean egiten diren konponketarik zuzenena zirugia da, eta zirugia egiten da teknika desberdinekin baina gaur egun erabiltzen duguna da isterraren atzeko partetik dauzen muskuluetatik tendoi bat hartu eta tendoi horregaz ordezkatu lotailu gurutzatuaren ba funtzioa, lekua eta norabidea eta dena, orduan egiten da plastia bat paziente beraren beste tendoi bategaz. Batzutan eta gaur egunean eztabaidatzen ari da ba lotailu gurutzatuaren apurketa partzialak gertatzen direnean, badira autore batzuek dioena ba erreabilitazio  on bat bideratu ezkero badela posible ba sendaketa funtzional on bat egitea, nahiz eta zirugia egin ezezan baina bueno hori da mundu zientifikoan beti dagoz eztabaidak eta beti aurkituko duzue ba autore batzuk joera baten aldekoak direnak eta beste autore batzuk beste joera baten aldekoak momentu honetan lotailu gurutzatuarekin lotuta askoz bere geihago dira zirugia aldekoak direnak.

3. -Errezagoak?

-          Bueno errezagoak, da inmediatoagoa bestelako erreabilitazioa planteatzen baduzu nahiz eta operatu ez erreabilitazio on eta luze bat, ba beti suposatuko ditu ba hiru, lau, bost hilabete, zirugiarekin, ba zirugia bat eginez lotailu gurutzatuan gaur egunean bataz beste sei, zazpi hilabete bajan egon behar zara.

4. -Eta zenbat denbora pasatzen da lotailu gurutzatua apurtzen denetik zelaira bueltatzen deneraino?

-          Normalean dagoz salbuespenak ba jokalariaren animiaren arabera lotailu gurutzatua bakarrik apurtu dan ala inguruko beste egitura batzuk apurtu diren ala ez, horren arabera ere denbora asko aldatzen da, ez da berdina lotailu gurutzatua bakarrik apurtzea ala lotailu gurutzatuaz batera mekanismo berean apurtzea menisko bat, kartilago zati bat, zenbat eta lesio geiho izan ba sendatzeko denbora apurtxu bat luzatu egiten da, baina bataz beste lotailu gurutzatua bera lesionatzen denean ba kalkulatu behar dozu lesiñotik futbolera jolasten duzun momenturarte bataz besteko zazpi hilabeteko epea jartzen dogu.

5. -Eta inklinatzera bueltatzen zaren arte?

-          Bai, ba inklinatzera bostgarren hilabetetik aurrera ba hasten zara egiten ariketa pilo bat.

-          Korrika edo zerbait horrelakoa.

-          Bai, korrika, oreka edo ekilibriorako ariketak, indarreko ariketak, ariketa kardiobaskularrak, gaur egunean asko egiten da, nahiz eta futboleko entrenamendua ez izan, ba lesionatuta edo operatuta egon den tipo batek ahal dau egin, esate baterako igeri lekuara joan eta igeri egin edo running pool deitzen dana,  txaleko bat jartzen dizute flotatzeko eta zu hankekin korrika zauden bezala egiten duzu baina golperik izan barik belaunean, ba orduan laugarren hilabetean hasten zara ariketak egiten, ba hori, erresistentzia, indarra, ekilibrio… hainbat daude.

6. - Belauna apurtzen dugunean, iskiotibiala lantzen da?

-          Bueno landu behar duzu danak, belaun bat edo orokorrean artikulazio bat lesionatzen danean, pentsatu behar duzu giltzadur batek, bai belaunean, bai orkatilan, bai sorbaldak, edozeinek, badituela egonkortzaile estabilizadore pasibo batzuk, berez barruago dauzenak, ba ligamentoak, kapsulak, horrek dira estabilizadore pasiboak, eta gero, beti beti ikusi behar doguz, giltzadura horren inguruan dauden egonkortzaile aktiboak, eta hauek dira, muskuluak batez ere, belauneko aurreko partetik daude kuadrizepsak eta atzeko partetik dauz iskiotibialak eta barrutik dagoz aduktoreen zati batzuk, bueno, lotailu gurutzatuaren funtzioa babesteko oso oso oso garrantzitsuak dira iskiotibialak, ere kuadripzesak baina iskiotibiala jokatzen du oso papera garrantzitsua.

7. -Eta zein teknologia erabiltzen duzue lotailu gurutzatuaren apurketaren errehabilitaziorako?

-          Bueno, ba teknologiaz lotuta gaur egunean, erreabilitazio prozesu horretan, geihen bat hasi dira garatzen ba, dispositiboak, ba zeuk aipatu dituzun faktoreak neurtzeko, ba esate baterako indar plataformak, hauek esan ahal dotzue indar plataforma edo estabilometria, zertarako da hori?, ba zu zutik jartzen bazara horrelako plataforma baten gainean, ahal dozu informazio jaso, esate baterako zein da zuen oreka, hanka batean ala bestean eta ahal dozu konparatu lesionatua egon den hanka besteagaz, eta hori ematen dizu informazioa zenbat erreboluziotan ahal den gertatzen, berdin indarragaz, ahal dozu neurtu zer indarra daukazu lesionatutako hanka bestearekin eta erreabilitazioaren arabera, ba horren neurketak egin eta gero interbenzio modifikatu ahal dituzu parametro horiek normalizatzeko, ba baita ere zuek aipatu dozuena, goliometroa, ere bai ba gaur egunean dauz goliometro sinpleak, dauz goliometro digitalak eta horrek ere erabiltzen dira, ba esate baterako belaunen flexioa neurtzeko, ere bai erabiltzen dira dinamometro manualak, eta dinamometroekin ahal dozuz neurtu ba muskulu batzuen indarra, beraz erreabilitazio prozesuen inguruan, gaur egunean garatzen dira dispositibo asko ba indarragaz, ekilibrioagaz, muskuluan dagozen parametro asko horren gainean gero, interbenzioak egiteko.

8. -Balgoa neurtzeko aparatuak al dituzue Lezaman?

-          Bai, zuk neurtu ahal duzu balgo bat goniometro bategaz zuzenean ahal dozue egin radiografia bat eta radiografia horretan egin neurketa, baita ahal dozue egin bideo bat mekanikako laborategi askotan, egiten dabez balgoaren neurketa dinamikoa ze gauza bat da ikustea ze balgo daukazun baldintza estatikoetan, oso inportantea da ba hori, salto batetik jausten zarenean, zenbateko balgoa eragiten du zure belaunean, ze hori markatzen dau lesionatzeko arrisku gehiago, ba orduan gaur egunean egiten da leku askotan, ba grabazio hirudimetsionalak erreferentzia puntu batzuk jarrita ba neurtzeko baldintza dinamikoetan zelako moldaketa gertatzen da belaunean, ikusten dozuen modura teknologiaren esku gauz.

9. -Eta zer iruditzen zaizu gure proiektua?

-          Oso interesgarria, uste dut presentazioa oso ona dela eta pentsatu duzuen dispositiboak, oso ondo, gainera pentsatu behar dozue, zuek deskribatu dozue proposamen bat ba garatzeko autokontroleko mekanismo bat, eta txip bat jarri eta txip horrek neurtu muskulu bat aktibatzen denean, ba hori da belaunak duen dispositiboa babesteko.

-          Ba bueno, hori izan da guztia eta eskerrik asko entrebistagatik.

Kontuan hartuta zapatila-zolaren agarreak daukan eragina lesio honetan gure proposamena zapatilaren agarrea kontrolpean izatea izango da. Honetaz gain, aurretik esan bezala, microchipak balgoaren neurketa masibo hau detektatzerakoan deskarga emango dio basto externoari eta horretaz gain zapatilaren zola microchipak kontrolatuko du . Horrela ba, deskargaren bidez balgoa bere egoerara bueltaraziko dugu eta gainer zolari agarrea gutxituz labainketa sortaraziko dugu lesioa oraindik ere gehiago saiheztuz. Horretarako zapatila inteleginteak proposatzen ditugu.

1.proposamena : Lauro eskupi 1.0

Zapatilak, material ezberdinetako 4-5 zola desberdin izatea pentsatu da, agarre ezberdineko materialekin. Jakina da, jokalariak partidu bat jolastu baino lehen pilotak frogatzen dituztela jokatuko duten frontoi horretan. Hau aprobetzatuz, jokalariak frontoiko zorua probatuko du eta agarre sentsoreak marruskadura koefizientea erakutsiko dio jokalariari. Horren arabera, jokalariak zola bat edo beste aukeratuko du.

2. proposamena: Lauro eskupi 2.0

Eskupilotarako zapatila berriztatzaileak mikrochip baten bidez kontrolatuak izango dira. Oinetako hauek presio gune ezberdinak kontuan hartzen dituen plantilla bereziak izango dituzte, balgo anatomikoa zuzendu ahal izateko.

Agarre ezberdineko zapatila-zola

Kautxuzko takoak zapatila-zolaren barrura sartuko dira behar den agarrearen arabera. Mikrochipak barrura sartzen diren takoak kontrolatuko ditu.

tako gutxiago agarre gehiago
Microchip programatua Microchipak balgoaren graduazioa neurtuko du. Programatutako angelua ez gainditzeko seinale bat igorriko dio zapatilan dagoen errezeptore bati. Errezeptoreak mikrotakoak igotzeko mekanismoa aktibatuko du.  Zenbat eta tako gehiago barrurantz orduan eta agarre gutxiago.

Gure azken proposamena lotailu gurutzatuko lesioan eragiten dituzten faktore ezberdinak kontuan hartuko ditu zapatilen agarreaz gain: gatz-mineralen indizeen neurketa eta belauneko balgoaren neurketa. Azkeneko neurketa honetan zapatilan dagoen errezeptoreari seinalea bidaltzeaz gain, basto externoan deskarga burutuko du.

Zer da nanoeskala?

Nanoeskala atomo eta molekulen eskala da, honetan metroa

Zer da nanoeskala?

Nanoeskala atomo eta molekulen eskala da, honetan metroa eta nanometroaren arteko erlazioa hauxe da:

1m=10000000mm

1nm=10-9 m

Nanoeskala ondo ulertzeko, hurrengo irudien bitartez eskala hau norainoko heltzen den ikusi daiteke, 1m-ko altuera duen haur batetik fullereno izeneko nanoestruktura batetara  heldu arte. Irudi batetik bestera igarotzeko beti zatiketa berdina egin behar da eskalaz aldatzeko, ÷1000.

Nanoteknologia batez ere ordenagailuko microchipen interkonekzioetan, transistoreen diseinuetan erabiltzen da. Dirudienez, nanoteknologia aplikatzeko materialik hoberenak material solidoak izaten dira, metalak, erdieroaleak eta oxidoak esaterako baina nanomakina perfektuak naturan topa ditzakegu giza gorputzean adibidez. Ondoko irudian  erribosoma bat ageri da. Zelula barneko organuluak oso tamaina txikikoak (nanoeskalakoak)  izan arren funtzioak  eta propietate oso interesanteak izaten dituzte. Nanoteknologia saituko da nanoegitura hauek kopiatzen ezaugarri fisiko hauek lortu ahal izateko.

Nanoteknologiak naturatik ikasten du: Biomimesis    

Adibide bezala Cocytia d’Urvillei (Arctiidae) tximeleta jarriko dugu. Tximletaren hegoak hidrofoboak dira.

Nanoteknologia erabiliz atomoak birrantolatzen dira nahi dugun egitura sortzeko. Tximiletaren kasuan hidrofoboa den (hegoetan ur tantak ez dira desegiten, ez dira hegoak “bustitzen”) materiala lortzeko, tximeletaren hegoak nanoeskalan kopiatu da eta polimero baten atomoak birantolatuko dituzte tximeleten hegoen nanoegitura berdina lortzeko. Modu honetan polimeroak tximeletaren hegoen ezaugarri fisiko berdinak lortuko ditu. Ondoko irudian tximeletaren hegoen egitura  eta bere kopiaketa polimerotan agertzen da eskala ezberdinetan, azkena nanoeskala izanda.

 Nanoteknologiaren aplikazioa gure proposamenean.

Ondorengo irudietan naturan dauden eskalatzaile hoberen hanken itxura nanoeskalan agertzen dira. Ezkerretik eskumara bagoaz ikusi daitekeen bezala hanken filamentuen kopurua eta lodiera txikituz doaz. Ikusten den bezala gecko-a da naturan aurkitu den eskalatzailerik hoberena, arrazoia bere hanketako larruazalaren egituran dago.

: Animalia eskalatzaile batzuen larruazala nanoeskalan

Hurrengo irudietan geckoaren larruazalaren egitura eskala ezberdinetan ageri da.

Estatu Batuetan patentatuta dago jadanik sistema itxaskorr bat on-off sistemarekin. Honek esan nahi du materiala nanoteknologia erabiliz eta geckoren nanoegitura erabiliz diseinatuta dagoela.

Aurreko mekanismoa erabiliz zapatila inteligente batzuk diseinatu ditugu, LAUROSKUPI3.0. Zapatila hauekin zolaren agarrea kontrolpean izango genuen.

 Lauroskupi 3.0:

 Zapatilaren zolak geckoaren oinen gainazala imitatuko du. Hau da iletxo txiki batzuk izango ditu agarre handiago izateko. Iletxo horiek kontrolatzeko zapatilak sistema magnetiko bat izango du barnean microchipak kontrolatuko duena, hau da, valgoa gainditzean, sistema magnetikoak iletxoak erakarriko (gordeko) ditu zapatilaren marruskadura gutxitzeko.

Kirolariak jolasean kontrola galtzen duenean lotailu gurutzatua ez apurtzeko ondokoa proposatzen dugu. Lehenik, mikrochip bat belaunean jarriko dugu. Ondoren, belaunean goniometro bat daraman belauneko bat jarriko dugu. Goniometroak balgoaren angelua neurtuko du, eta angelua 60ºkoa baino gehiago bada, mikrochipari seinale bat bidaliko dio, bluetootharen bidez.

goniometroa

Mikrochipak seinalea jasoko du eta kuadrizeps (goiko bastoa) muskuluari deskarga txiki bat emango dio. Muskulua, deskarga jasotzerakoan, uzkurtu egingo da eta belauna balgograduazio normalera eramango du.

Hurrengo irudian guk egindako belaun baten maketa agertzen da. Bertan adierazten da Lego fitxa baten bidez mikrochiparen posizioa.